Tam giác Lithium nơi lưu trữ hơn một nửa nguồn cung cấp lithium đã biết của thế giới. Nơi này không phải ở Trung Quốc mà ở Bolivia, Chile và Argentina.
Khai thác lithium truyền thống cần nhiều thời gian và tốn rất nhiều nước
Lithium được ví như vàng trắng. Nó là kim loại rất cần thiết để sản xuất ra pin sạc cho điện thoại, máy tính và tất nhiên không thể thiếu ô tô điện.
Sản lượng khai thác Lithium đã tăng 4 lần chỉ trong 1 thập kỷ nhưng dường như là vẫn chưa đủ.
Tại Chile, Lithium bị khóa chặt bởi nước muối ngầm trong lòng đất. Vì vậy hàng năm hàng tỷ lít nước muối được bơm lên mặt đất để bốc hơi và cô đặc. Quá trình bốc hơi nước sẽ mất khoảng 18 tháng.
Trong hình là những ô vuông đất nơi lưu trữ nước muối. Khi nước bốc hơi để lại hỗn hợp muối và khoáng chất. Ao càng vàng thì nồng độ lithium càng cao. Hỗn hợp nước muối lithium sau khi cô đặc sẽ được xử lý thành lithium carbonat rồi mang tới nhà máy khác để tinh chế thành lithium cấp cho pin.
Hệ lụy của việc khai thác lithium
Quá trình khai thác lithium đơn giản nhưng điều mà thế giới lo lắng là hệ lụy mà nó đem lại.
Theo ước tính có thể cần hơn 3.700 lít nước muối để sản xuất đủ lithium cho một ắc quy ô tô điện.
Hãy tưởng tượng cứ mỗi 20 phút 2 công ty khai thác sẽ hút đủ lượng nước muối để lấp đầy một bể bơi Olympic. Đồng thời với quá trình đó thì cứ mỗi giây họ cũng sẽ hút 121 lít nước ngọt từ các tầng nước ngầm trong lòng đất để sử dụng tại các nhà máy khai thác. Và chỉ mất 5 giờ lượng nước ngọt sử dụng sẽ lại lấp đầy bể bơi Olympic.
Lithium không phải là ngành công nghiệp duy nhất khát nước ở đây. Tại Chile, từ năm 1980 quá trình khai thác đồng đã lấy đi một nửa lượng nước ngọt trong khu vực.
Chính phủ Chile đổ lỗi cho việc khai thác đồng và lithium đã khiến mực nước ngầm ở đây giảm đi 25cm. Và tất nhiên điều này sẽ gây thiệt hại cho môi trường xung quanh.
Để giảm thiểu thiệt hại gây ra do quá trình khai thác lithium, các công ty khai thác tại Chile đang có kế hoạch chuyển sang sử dụng nước khử muối vào năm 2030. Đồng thời Chính phủ cũng cung cấp nhiều quyền hơn cho người dân trong khu vực. Người dân được quyền tham gia vào các quyết định trong việc khai thác lithium ở đây. Tuy nhiên phải mất 8 năm mới có công ty khai thác lithium đầu tiên tại Chile đồng ý trích 3,6% lợi nhuận chia cho người dân sống trong khu vực khai thác.
Lithium là kim loại lý tưởng cho pin, vì nó cực kỳ nhẹ và lưu trữ năng lượng rất hiệu quả. Nếu sử dụng pin thông thường bạn sẽ cần tới 4 ắc quy axit chì để có cùng một mức năng lượng với 1 ắc quy lithium. Điều này khiến pin lithium trở lên hoàn hảo để tối đa hóa công suất mà không làm tăng thêm nhiều trọng lượng hoặc chiếm quá nhiều không gian.
Khám phá cấu tạo pin ô tô điện: đa tầng, nhiều lớp tích hợp công nghệ cao
Và khi ngành công nghiệp xe điện bùng nổ thì nhu cầu về lithium ngày càng tăng cao. Mọi con mắt lại tiếp tục đổ dồn về Bolivia. Nơi đây là một vùng đất tuyệt đẹp thu hút khách du lịch đến thăm quan những cánh đồng muối lấp lánh. Nhưng đại dịch covid đã thay đổi tất cả. Và chính phủ Bolivia coi ngành công nghiệp Lithium là cứu cánh cho nơi này. Họ chấp thuận cho các công ty của Nga và Trung Quốc đầu tư khai thác ở đây. Cách khai thác lithium cũng được thay đổi. Họ đánh cược vào công nghệ khai thác lithium tương đối mới gọi là DLE – khai thác trực tiếp thay vì bơm nước muối lên mặt đất và chờ nó bốc hơi. Quá trình bóc tách lithium chỉ mất vài giờ, nhưng không rõ quá trình này sẽ tốn bao nhiêu nước hoặc năng lượng. Người dân nơi đây họ không phản đối việc khai thác lithium nhưng điều họ cần là sự trung thực và minh bạch. Nhưng dường như họ không được tiếp cận về nội dung bản thỏa thuận của Chính phủ và các công ty khai thác.
Ngành công nghiệp lithium ở đây sẽ cần phải hứa hẹn một tương lai tốt đẹp hơn cho cộng đồng địa phương và môi trường nếu muốn vượt qua những nghi ngờ rằng nó không chỉ là ảo ảnh.
